هِرات یکی از کلان شهرهای افغانستان، مرکز ولایت هِرات در غرب آن کشور است. این شهر پس از کابل، دومین شهر پرجمعیت افغانستان محسوب میشود. هِرات قطب صنعتی و مهمترین کانون فرهنگی - هنری افغانستان بهشمار میآید..[۲][۳] رودخانه معروف هریرود از کنار این شهر میگذرد.
ماوَراءُالنَهر (به فارسی تاجیکی: Фарорӯд) به سرزمینی گفته میشود که در میان دو رود آمودریا (جیحون) و سیردریا (سیحون) جای دارد. در واقع معنی اصلی آن، آن سوی رود آموی (جیحون یا آمودریا) است. این سرزمین بخشی از آسیای میانه است.
مَرو از شهرهای باستانی ایرانیان فارسیزبان بود که ویرانههای آن امروزه در انتهای جنوبی بیابان قره قوم و به فاصلهٔ نود مایلی شمال شرقی سرخس واقع است و ناحیه اطراف آن از رود مرغاب (مرورود) مشروب میشود. شهر امروزی ماری که مرکز استان مرو در ترکمنستان است در ۳۰ کیلومتری مرو باستان ساخته شده است.
بُخارا (به ازبکی: Buxoro) (به فارسی تاجیکی: Бухоро) پنجمین شهر بزرگ ازبکستان و مرکز استان بخارا است.
زَرَنْج (عربیشدهٔ زَرَنگ) مرکز ولایت نیمروز افغانستان است که در جنوب غرب این کشور و نزدیک مرز ایران قرار دارد.
غزنی شناخته شده با نام تاریخی غزنین و غزنه، شهری است در مرکز شرقی افغانستان
آسیای صغیر.
آسیةالصّغری . آناطولی . نام شبه جزیره ای بجنوب دریای سیاه و مشرق
مدیترانه و شمال سوریه . و مملکت ترکیه ٔ امروزین تقریباً همین شبه
جزیره است
شهر بَلخ یا شهر باختر از قدیمیترین شهرهای افغانستان است که امروزه در فاصله ۲۰ کیلومتری از مزار شریف مرکز ولایت بلخ واقع است.